5 شهریور 1391

تبعیض های نوشته و نانوشته علیه روزنامه نگاران زن در ایران-هفتم

روزنامه نگاران زن، کار در اتاقک های شیشه ای

5 شهریور 1391

خبرنگاران ایران

عذرا دژم*

روزنامه نگاران زن در ایران مشکلاتی فراتر از مسائل روزنامه نگاران مرد دارند، مشکلاتی که حتی برخی از آن با عنوان مسائلی جهانی یاد می کنند که روزنامه نگاران زن در سراسر جهان با آن دست وپنجه نرم می کنند . سایت خبرنگاران ایران در ستون حرفه- خبرنگار تلاش کرده تا مروری بر این تبعیض های نوشته و نانوشته داشته باشد. عذار دژم، روزنامه نگارو دبیر کمیته زنان انجمن صنفی روزنامه نگاران**در یادداشتی در این باره می نویسد :

مردانه - زنانه کردن مشاغل ستمی است به هر دو جنس و صدالبته بیشتر برای زنان. اگر کار یا شغلی دلخواه فردی باشد و اجرای آن را در توان خود ببیند دیگر نباید جنسیت مانعی برای رسیدن به حرفه مورد علاقه شخص شود. ولی شاهدیم که این امر در هیچ نقطه ای از این جهان پهناور مدنظر قرار نمی گیرد. البته شدت و ضعف دارد ولی به صورت یک باور بی بیان اجرا می¬شود. روزنامه نگاری یا خبرنگاری هم از این دست حرفه ها است.

مشکلات حرفه روزنامه نگاری در ایران در برخی ابعاد مرد و زن نمی شناسد اما این مشکلات برای زنان چندین برابر است. از خانواده شروع می شود و تا محیط کار و حوزه های خبری ادامه می یابد.

یک زن روزنامه نگار مانند بیشتر شاغلان زن، قبل از اینکه یک کارگر، پزشک یا معلم و.. باشد یک زن خانه دار یا یک مادر است با تمام وظایف آنها. ولی مردان از این امر مستثنی هستند. از این مرحله که بگذریم به مسائل محل کار می رسیم. سالها تصور می کردم پیشرفت زنان تنها براساس توانایی هایشان است اما زمانی که به عنوان دبیر کمیته زنان انجمن صنفی روزنامه نگاران در جلسات این کمیته حاضر می شدم متوجه شدم که برخی زنان با چه مصائبی دست و پنجه نرم می کنند و برای دورماندن از دام های برخی مسئولان مرد در نشریات با چه مشکلاتی رو به رو هستند. که البته این امر منحصربه این حرفه و ایران نیست. اما برای روزنامه نگاران زن که برای کار نیاز به آرامش ذهنی دارند اهمیت بسیاری دارد و در میان بازگو کردن مشکلات زنان در کمیته از میان سخنانشان خودی نشان می داد. این پایان مشکلات نیست و در حوزه های کاری نیز مشکلات بسیاری را باید دور زد.

زنان روزنامه نگار در ایران در بهترین شرایط تا دبیری یک سرویس پیشرفت می کنند مگر آنکه خود امتیاز یک نشریه را داشته باشند که این تعداد نیز انگشت شمار است. اساسا در تقسیم بندی مدیران زن و مرد، کفه ترازو به سمت مردان میل دارد. متاسفانه در تنها موردی که تفاوتی بین زن و مرد روزنامه نگار نیست توبیخ و زندانی شدن آنها است.

ده ها سال از عمر روزنامه نگاری در ایران سپری شده اما چه تعداد سردبیر و مدیر نشریه در یادمان تاریخی ما وجود دارد. تعداد از انگشتان دو دست فراتر نمی رود. اساسا زنان مجبورند برای تثبیت خود ابتدا خود را ثابت کنند. برای این منظور نیز باید دوبرابر مردان انرژی صرف کنند و در بهترین شرایط به دبیری سرویس آن هم در حد فرهنگ و ادبیات و اجتماعی رضایت دهند. به عبارت دیگر نه تنها در مورد مدیریت ها باید سقف شیشه ای را تحمل کنند بلکه در مورد دبیری سرویس ها نیز دیواری شیشه ای در کنار دارند و در واقع در یک اتاق شیشه ای به کار و حرفه خود مشغول اند.

اگر زمانی به دلیل تعداد بیشتر مردان تحصیلکرده دسترسی زنان به مشاغل مدیریتی قابل توجیه بود امروزه دیگر این تبعیض قابل چشم پوشی نیست و بسیاری از زنان تحصیلکرده تنها به دلیل جنسیت که ریشه در باورهای اجتماعی، تاریخی و سنتی دارد از رسیدن به پست های مدیریتی محرومند و البته هر چه مشاغل حساس تر این بی عدالتی در مورد زنان بیشتر.


* روزنامه نگار و دبیر کمیته زنان انجمن صنفی روزنامه نگاران

سایت خبرنگاران ایران پیش از این نیز گفتگویی با این روزنامه نگار انجام داده است که می توانید آن را اینجا بخوانید .

تحریریه کوچک خانه ما، فرصتی برای گفت و گو و نقد بود

**انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران تنها نهاد صنفی مستقل روزنامه نگاران در ایران در مرداد ماه سال ۸۸ بعد از انتخابات پر مناقشه ریاست جمهوری توسط دولت ایران تعطیل شد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.