9 خرداد 1391

اصول بین المللی اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری

9 خرداد 1391

ترجمه- خبرنگاران ایران - نیلوفر امینی:

-منتشر شده توسط انجمن مشورتی سازمان های منطقه ای و بین المللی روزنامه نگاری در پاریس در نوامبر 1983

مقدمه

سازمان های منطقه ای و بین المللیِ روزنامه نگاران حرفه ای، مجموعا شامل 400000 خبرنگار در نقاط مختلف جهان ، از سال 1978 نشست های مشورتی را تحت نظارت یونسکو برگزار می کند. 1

دومین اجلاس مشورتی ( مکزیکوسیتی ، سال 1980 ) حمایت خود را از اعلامیه ی یونسکو در اصولِ بنیادی در خصوص نقش رسانه های جمعی در تقویت صلح و تفاهم بین المللی، ترويج حقوق بشر و مبارزه با نژادپرستي، آپارتايد و تحريك جنگ، اعلام کرد. علاوه براین، این اجلاس "اعلامیه مکزیک" همراه با مجموعه ای از اصولِ بیانگر جنبه های مشترکِ کدهای بین المللی و منطقه ای موجود در اخلاقِ روزنامه نگاری و همچنین مقررات مربوط به آنها مندرج در اسناد متعدد بین المللی با ماهیت حقوقی ، را به تصویب رساند.

چهارمین اجلاس مشورتی (پراگ و پاریس ، سال 1983) به ماندگاری آن بخش از اعلامیه ی یونسکو اشاره کرد که در میان موارد دیگر می گوید : " آزادی بیان، عقیده و اطلاعات، که بخشی جدایی ناپذیر از حقوق بشر و آزادی های بنیادین شناخته شده، یک عامل ضروری در تقویت صلح و تفاهم بین المللی است. " علاوه براین اجلاس فوق، تایید کرد که اطلاعات و ارتباطات در دنیای معاصر با توجه به مسئولیت اجتماعی در حال رشد محول شده به رسانه های جمعی و روزنامه نگاران در دو عرصه ی ملی و بین المللی ، نقش مهمی بازی می کنند.

بر همین مبنا اصولِ اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری به عنوان یک زمینه مشترک بین المللی و همچنین به عنوان منبع الهام بخش برای کدهای اخلاق منطقه ای و ملی آماده شد. این مجموعه اصول، برای ارتقاء وترویج توسط هر مجموعه و سازمان حرفه ای از طریق راهها و ابزار مناسب برای اعضاء آن در نظر گرفته شده است.

اصل اول : حق مردم در دسترسی به اطلاعات صحیح

مردم و اشخاص حق دارند که تصویری بی طرف و عینی از واقعیت را بوسیله ی اطلاعات دقیق و جامع بدست آورند وهمچنین عقاید خود را آزادانه از طریق رسانه های مختلفِ فرهنگی و ارتباطاتی بیان کنند .

اصل دوم : پایبندی روزنامه نگار به انعکاس بی طرفانه واقعیت(واقعیت عینی )

مهمترین کار خبرنگار در درجه اول احترام به حق مردم در برخورداری از اطلاعات صحیح و معتبر، از طریق تعهد صادقانه به واقعیت عینی است. درنتیجه حقایق در بستر مناسب خود گزارش می شوند، ارتباطات ضروری خود را نمایان می کنند و بدون تحریف ،از ظرفیت خلاق خبرنگار بهره می برند . بنابراین مواد کافی برای تسهیل شکل گیری تصویری دقیق و جامع از جهان در اختیار مردم قرار می گیرد ، تصویری که در آن منشاء ، ماهیت و جوهره رویدادها ، فرایندها و وضعیت امورو روابط به عینی ترین شکل ممکن درک می شوند.

اصل سوم: مسئولیت اجتماعی خبرنگار

اطلاعات در روزنامه نگاری یک کالای اجتماعی محسوب می شود نه یک کالای تجاری، این بدان معناست که خبرنگار مسئولیت اطلاعات منتقل شده را برعهده می گیرد و بنابراین نه تنها در قبال کسانی که رسانه ها را کنترل می کنند بلکه در نهایت به مردم در معنای عام شامل سلیقه های اجتماعی متفاوت، پاسخگو است . مسئولیت اجتماعی خبرنگار ایجاب می کند تا او ( زن یا مرد ) تحت هر شرایطی همسو با آگاهی اخلاقی شخصی رفتار کند .

اصل چهارم : کرامت حرفه ای خبرنگار

نقش اجتماعی خبرنگار کسب بالاترین استانداردهای صداقت را در این حرفه طلب می کند، که حق روزنامه نگار در امتناع از کار کردن برخلاف عقایدش ، خودداری از افشای منابع اطلاعاتی اش و همچنین حق شرکت در جلسات تصمیم گیری رسانه ای که او برایش کار می کند را شامل می شود . شرافت حرفه ای به خبرنگار اجازه دریافت هیچ نوع رشوه و یا تبلیغ و حمایت ازهر گونه منافع خصوصی درتضاد با رفاه و آسایش عمومی را نمی دهد. همچنین احترام به مالکیت فکری (مالکیت معنوی ) و به خصوص خودداری از سرقت ادبی ،جزیی از اخلاق حرفه ای است .

اصل پنجم : دسترسی و مشارکت عمومی

ماهیت این حرفه ایجاب می کند که خبرنگار راههای دسترسی و مشارکت مردم به رسانه را ارتقا دهد که شامل حق تصحیح ، اصلاح و پاسخگویی است.

اصل ششم : رعایت حریم خصوصی و کرامت انسانی

بخشی جدای ناپذیر از استاندارهای حرفه ای خبرنگاران رعایت حقوق افراد درحفظ حریم خصوصی و کرامت انسانی آنها، در راستای مفاد قوانین بین المللی و ملی در مورد حمایت از حقوق و اعتبار و آبروی دیگران و ممانعت از هتک حرمت ، توهین ، افترا و تهمت است .

اصل هفتم : احترام به منافع عمومی

استاندارهای حرفه ای یک روزنامه نگار احترام به جوامع ملی ، نهادهای دموکراتیک و اخلاق عمومی را توصیه می کند .

اصل هشتم : احترام به ارزش های جهانی و تنوع فرهنگی

یک روزنامه نگار واقعی از ارزش های جهانی نوع دوستی ، پیش از صلح ، دموکراسی ، حقوق بشر ، پیشرفت اجتماعی و آزادی ملی حمایت می کند، و در همان حال به شخصیت های متمایز، ارزش و شان هر فرهنگ وهمچنین به حق هرفرد درانتخاب آزادانه و توسعه سیستم های سیاسی اجتماعی اقتصادی و فرهنگی اش احترام می گذارد. بنابراین یک روزنامه نگارحضور فعالانه ای در گذار اجتماعی به سوی بهبود دموکراتیک جامعه دارد .او از طریق گفتگو به ایجاد فضای آکنده از اعتماد در روابط بین المللی که منجر به برقراری صلح و عدالت می شود و به تحقق خلع سلاح و توسعه ملی کمک می کند. لزوم آگاهی خبرنگار ازمقررات مربوطه مندرج در قطعنامه ها، اعلامیه ها و کنوانسیون های بین المللی، جزیی از اخلاق این حرفه است .

اصل نهم : از میان برداشتن جنگ و هرگونه اعمال شیطانی دیگر که تهدیدی برای بشریت است

پایبندی اخلاقی به ارزش های جهانی انسانی روزنامه نگار را به پرهیز هرگونه توجیه و یا تحریک به جنگ و تجاوز و مسابقه تسلیحاتی، به خصوص در مورد سلاح های هسته ای ، و انواع دیگر خشونت ، نفرت و تبعیض، به خصوص تبعیض نژادی و آپارتاید، سرکوبگری توسط رژیم های استبدادی، استعمار و استعمار نو، همچنین بلایای بزرگ دیگری چون فقر، سوءتغذیه، و بیماری ها وا می دارد. با این کار خبرنگار می تواند به از بین بردن جهل و سوءتفاهم ها در میان مردم کمک کند، مردم بومی یک کشور را نسبت به نیازها و علایق دیگران حساس کند،و احترام به حقوق و کرامت همه ملت ها، همه مردم و اشخاص را بدون تمایز میان نژاد، جنسیت، زبان، ملیت، مذهب و یا اعتقادات فلسفی تضمین کند.

اصل دهم : توسعه دنیای جدید اطلاعات و نظم ارتباطات

روزنامه نگار در دنیای معاصر به طورکلی در چهارچوب حرکت به سوی روابط بین المللی جدید و به خصوص نظم نوین اطلاعاتی عمل می کند. نظم نوین، که به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از نظم نوین اقتصاد بین الملل تلقی می شود، هدفش استعمار زدایی و دموکراتیزه کردن اطلاعات و ارتباطات در سطح بین المللی و ملی بر اساس همزیستی مسالمت آمیز میان مردم و با احترام کامل به هویت فرهنگی آنها است. یک روزنامه نگار تعهدی خاص در توسعه روند دموکراتیزه کردن روابط بین الملل در زمینه اطلاعات ، به ویژه در حفظ و تقویت مناسبات دوستانه و صلح آمیز در میان کشور ها و مردم آنها دارد.

سازمانهای شرکت کننده : [1]

سازمان بین المللی روزنامه نگاران، (IOJ)، فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران (IFJ)، اتحادیه بین المللی کاتولیک مطبوعات (UCIP) فدراسیون روزنامه نگاران آمریکای لاتین (FELAP)، فدراسیون کارگران مطبوعات آمریکای لاتین (FELATRAP)،فدراسیون روزنامه نگاران عرب (FAJ)، اتحادیه روزنامه نگاران آفریقا (UAJ) و کنفدراسیون روزنامه نگاران آسه آن (CAJ).IFJ (فدراسیون جهانی خبرنگاران) درنشست نهایی تصمیم گیری این فرایند در پاریس،در تاریخ 20 نوامبر سال 1983، که به صدور این سند انجامید حضور نداشت.

(همانطور که اشاره شد آی اِف جِی در جلسه منتهی به صدور سند اصول بین المللی اخلاق روزنامه نگاری حرفه ای حضور نداشت . این مجموعه پیشتر موارد کم و بیش مشابه دیگری را به عنوان اصول رفتاری خبرنگاران به ثبت رسانده بود که سه سال پس صدور سند اخلاق توسط اجلاس مشورتی سازمانهای بین المللی خبرنگاری آن را اصلاح کرد .( اعلامیه اصول رفتاری خبرنگاران آی اِف جِی در ادامه جداگانه ترجمه شده.م.)

اعلامیه فدراسیون جهانی خبرنگاران (آی اِف جِی) در خصوص اصول رفتاری خبرنگارن

این اعلامیه در دومین کنگره بین المللی فدراسیون جهانی روزنامه نگاران که در آوریل سال 1954 در بوردو(فرانسه) برگزار شد به تصویب رسید و در هجدهمین اجلاس آی اِف جِی در ژوئن 1986 در هلسینگور(دانمارک) تحصیح شد .

این اعلامیه جهانی به عنوان استاندارد رفتار حرفه ای برای خبرنگارانی محسوب می شود که به جمع آوری، انتقال و انتشار اخبار و اطلاعات از رویدادهای توصیفی مشغولند .

1 . توجه به حقیقت و احترام به حق مردم در دانستن حقیقت نخستین وظیفه یک خبرنگار است .

2 . به دنبال این وظیفه خبرنگار باید در همه حال از بنیان های آزادی در جمع آوری و انتشار صادقانه اخبار و از حق نقد و نظر منصفانه دفاع کند.

3 . خبرنگار باید تنها بر اساس داده هایی که منشاء و منبع آن را می داند گزارش تهیه کند. یک خبرنگار نباید اطلاعات ضروری را نادیده بگیرد و یا اسناد را تحریف کند .

4 . خبرنگار باید برای کسب خبر ، عکس و مدارک تنها از روش های منصفانه استفاده کند .

5 . خبرنگار باید نهایت تلاش خود را برای تصحیح اطلاعات منتشر شده ای که به طور زیان آوری نادرست تشخیص داده شده ، به کار برد.

6 . خبرنگار باید در مورد منبع اطلاعاتی که به صورت محرمانه بدست آمده است ، رازداری حرفه ای را رعایت کند .

7 . خبرنگار باید از از خطر تبعیضی که توسط رسانه ترویج داده می شود آگاه باشد و نهایت تلاش خود را در جلوگیری از تسهیل تبعیض بر پایه نژاد، جنسیت، گرایش جنسی ، زبان ، مذهب ، عقاید سیاسی یا دیگر عقاید و خاستگاه اجتماعی یا ملی به کار گیرد .

8 . خبرنگار باید موارد زیر را بزرگترین خطاهای حرفه ای بداند :

- سرقت ادبی

- ارائه اطلاعات نادرست مخرب

- تهمت ، افترا، توهین ،اتهام واهی

- پذیرفتن هر شکل از رشوه در ازای انتشار و یا حذف مطلب

9 . خبرنگاران شایسته ی این نام باید وظیفه خود بدانند که اصول ذکرشده ی فوق را صادقانه رعایت کنند. طبق قوانین عمومی هر کشوری خبرنگار باید تنها در رابطه با مسائل حرفه ای ،از هرگونه دخالتی توسط دولت ها و دیگران مصون باشد.

منابع:

http://ethicnet.uta.fi/internationa...

http://ethicnet.uta.fi/internationa...

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.